الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
771
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
با اسير خود چگونه رفتار مىكند ؟ « 1 » ( 1 ) پيامبر ( ص ) فرمودهاند : چون خداوند آدم را آفريد ، زمين شكايت كرد كه چرا خاك و گل آدمى را از آن برداشتند و خداوند وعده داد كه آن را به زمين برگرداند و هيچ كس نيست مگر آنكه در همان زمينى دفن مىشود كه خاكش را از آنجا برگرفتهاند . ( 2 ) روايت است كه سعد بن ابى وقاص براى عيادت سلمان به حضورش رفت . سلمان ( رضي الله عنه ) گريست . سعد گفت : اى ابو عبد الله ! چه چيز تو را به گريه واداشته است و حال آنكه پيامبر ( ص ) در حالى كه از تو خشنود بودند رحلت فرمودند و تو كنار حوض به حضور آن حضرت خواهى رسيد ؟ سلمان گفت : من از بيم مرگ بىتابى نمىكنم و براى حرص نسبت به دنيا هم نيست ولى رسول خدا ( ص ) با ما عهد فرموده است كه ساز و برگ ما همچون ساز و برگ و توشهء يك مسافر باشد و حال آنكه اينك در اطراف من اين وسايل موجود است و تمام آن وسايل عبارت بود از فنجانى و ديگچهيى و آفتابهيى . « 2 » ( 3 ) امير المؤمنين على ( ع ) به هنگام دفن فاطمهء زهرا ( ع ) چنين سروده است : « براى هر اجتماع دو دوست ، جدايى است و هر جدايى جز مرگ اندك است . همانا از دست دادن من يكى را پس از ديگرى ، دليل آن است كه دوستى ادامه نمىيابد . به زودى از ياد من روى گردان مىشوى و دوستى مرا فراموش مىكنى و پس از من ، دوست براى دوست حديث خواهد گفت . » « 3 » ( 4 ) و سروده شده است : « با دقت و فرصت عمل كن كه خواهى مرد و اى آدمى ! براى خود انتخاب كن . آنچه كه بوده و گذشته است گويى هرگز نبوده است و آنچه كه خواهد بود ، گويى اتفاق افتاده است . »
--> ( 1 ) . مرحوم علامهء مجلسى هم از همين كتاب ( روضة الواعظين ) اين موضوع را در بحار الانوار ، ج 6 ، ص 136 ، آورده است . م . ( 2 ) . اين موضوع در كتابهاى اهل سنت هم آمده است . از جمله مراجعه فرماييد به طبقات ابن سعد ، ج 4 ، ص 90 ، چاپ احسان عباس ، بيروت . م . ( 3 ) . در صفحهء 491 ، امالى صدوق ، چاپ آقاى كمرهيى و به صورت مفصلتر در بحار الانوار ، ج 43 ، ص 216 ، و در من الشعر المنسوب الى الام الوصى على بن ابى طالب ، ص 109 ، چاپ عبد العزيز سيد الاهل ، به نقل از زهر الآداب حصرى قيروانى ، آمده است . م .